موقع الكتروني يصدر عن مركز لالش الثقافي و الاجتماعي – المانيا
جڤاتا بلندا روحانییا ئێزیدیان ب تنێ (75 غم) زێری بۆ نه‌ختێ كچان ته‌رخاندكه‌ن PDF چاپی بکه ئیمه‌یل



راپۆرت : قه‌یسه‌ر حه‌سه‌ن

به‌ری نێزیكی ساله‌كێ‌ بوو، بریاره‌ك هاتبوو ده‌رێخستن ژ ئالیێ‌ جڤاتا رۆحانییا ئێزدییان ڤه‌ و ب ئاماده‌بوونا جه‌ماوه‌ره‌كی زۆر ژ خه‌لكێن ئێزدی ل هه‌می ده‌ڤه‌ران؛ و د ڤێ‌ بریارێ‌ دا وه‌سا دیاربوو، كو نه‌ختێ‌ كچان سنووره‌ك بۆ هاتبوو دانان، ئه‌و ژی ( 75غم ) زێر بتنێ‌ وه‌ك نه‌ختێ‌ كچێ‌ ژ بابێ‌ كوڕی بهێته‌ وه‌رگرتن، و ئه‌ڤێ‌ بریارێ‌ ل سه‌رانسه‌ری ئێزدییان جهێ‌ خوه‌ گرت؛ و خه‌لكێن ئێزدی ژی گه‌له‌ پێگری ب ڤێ‌ بریارێ‌ كرن؛ و بوویه‌ رێكخۆشكه‌ره‌ك كو زۆر هه‌ڤژینی د ناڤبه‌را كچ وكوڕان دا په‌یداببیت و كارتێكرنه‌كا ئابووری ل بارێ‌ خه‌لكێ‌ كر، لێ‌ سه‌ره‌رایی ڤێ‌ چه‌ندێ‌ ل ڤێ‌ داویێ‌ هنده‌ك زێده‌گاڤێ‌ ل سه‌ر بریارا جڤاتا بلندا رۆحانییا ئێزدییان هاتنه‌ كرن، له‌ورا ل حه‌فتییا چۆیی جاره‌كا دی جڤاتا بلندا رۆحانییا ئێزدییان ل سه‌ر ڤێ‌ چه‌ندێ‌ چه‌ند كومبوونێن جوداجودا لدور بۆ زێده‌گاڤییان ل ده‌ڤه‌رێن ئێزدییان ئه‌نجامدان، و ئه‌نجامێن باش هاتنه‌ پێش چاڤ وه‌رگرتن. ئه‌رێ‌ ئه‌ف بریارا د جهێ‌ خوه‌دایه‌ ؟ ئایا دێ‌ به‌رده‌وامی ب پێگریكرنا ئه‌ڤێ‌ بریارێ‌ هێته‌ دان ؟ به‌لێ‌ ئه‌ڤ بریارا هه‌تا چ راده‌یی دێ‌ بارێ‌ ئابووریا خه‌لكێ‌ سڤك كه‌ت ؟ ئه‌ف راپورته‌ هاته‌ به‌رهه‌ڤكرن .

ل ده‌ستپێكێ‌ (مه‌روان شێخ حه‌سه‌ن) وه‌ك نڤیسه‌ره‌كی ئێزدییه‌ ل دۆر ڤێ‌ چه‌ندێ‌ دبێژیت: ده‌ستنیشانكرنا نه‌ختێ‌ كچێ‌ ژ ئالیێ‌ جڤاتا رۆحانییا ئێزدییان ڤه‌ بریاره‌كا گه‌له‌ك یا باشه‌؛ و رێزگرتنه‌ك بوو ژ بۆ كچێ‌ د ناڤ كۆمه‌لگه‌ها مرۆڤاتیێ‌ دا و كارتێكرنه‌كا مه‌زن ئێخسته‌ سه‌ر بارێ‌ زۆربوونا هه‌ڤژینیێ‌، دیسان رێكخۆشه‌ره‌ك بوو؛ و ده‌ست خۆشییه‌ك بوو ژ بۆ جۆتبوونێ‌ د ناڤبه‌را كچ و كوڕان دا، ژ به‌ر كو 75 غم زێر بتنێ‌ نه‌ختێ‌ كچێ‌ نه‌یێ‌ مه‌زنه‌، چونكه‌ هه‌ر گه‌نجه‌كی ئێزدی ئابوورێ‌ وی لاوازبیت دێ‌ پێ‌ چێبیت بۆ خوه‌ هه‌ڤژینه‌كێ‌ بخوازیت و ماله‌كێ‌ ئاڤاكه‌ت، هه‌لبه‌ت پتریا خه‌لكێ‌ مه‌یێ‌ ئێزدی د بێ‌ ده‌رامه‌تن و ئابوورێ‌ وانه‌ یێ‌ لاوازه‌ و ده‌رامه‌تێ‌ وانێ‌ ئابووری یێ‌ سنوورداره‌ ل سه‌ركارێن ویێ‌ رۆژانه‌، دیسان خه‌ونه‌ك بوو ژ بۆ كچ و كوڕ كو ئێكی حال خوه‌ش و ئێكی حال نه‌خوه‌ش و حه‌ز ژ ئێك دكرن، ژ به‌رنه‌ختێ‌ گران و بێ‌ حالیێ‌ و هه‌ژاریێ‌ نه‌دبوونا رسقێن ئێكودوو، لێ‌ نه‌ها ئه‌ڤێ‌ بریارێ‌ ئه‌و خه‌ون كرنه‌ راستی، ڤایا ئه‌م دبینن رێژه‌یه‌كا هه‌ره‌مه‌زن ژ جۆتبوونێ‌ ل ئێزدخانێ‌ په‌یدادبت؛ و ئه‌ز بباوه‌رم ئه‌ڤ بریاره‌ ل سه‌رانسه‌ری ئێزدخانێ‌ هاته‌ بجه ئینان، هه‌كه‌ر هنده‌ك كه‌سان كو ئه‌و ژی هه‌ژمارا تلێن ده‌ستانه‌ سه‌رپیچی كربیت وبجه نه‌ئینابن، نه‌ها ئه‌و ژی په‌شیمانن و ل خوه‌ زدڤرن، ئه‌ڤێ‌ ده‌لیڤێ‌ پێشنیاردكه‌م ل ده‌مێ‌ خوازگینیێ‌ ل مالا بابێ‌ كچێ‌ ئاماده‌ دبن و رێوه‌رسمێن خوازگینیێ‌ دهێنه‌كرن، وێنه‌گر وێنه‌ دكه‌ت، وه‌كو بمینیت بیرهاتنه‌ك یان خوه‌شییه‌كا سه‌رده‌می، ده‌مێ‌ ئه‌وێ‌ چه‌ندێ‌ وێنه‌نه‌كه‌ت، ل ده‌مێ‌ قه‌له‌نی د ده‌نه‌ بابێ‌ كچێ‌ و پاره‌ دهێنه‌ هه‌ژمارتن ژ به‌ر ئه‌ڤ چه‌نده‌ ڕادگه‌هینیت، كو چ كچ هاته‌ فرۆتن وه‌كو هه‌ركه‌ره‌سته‌كی ل بازاری، هه‌لبه‌ت هه‌می رێز و حورمه‌تێن من بۆ ژنێ‌ یان ژی وه‌كو بزنه‌كێ‌ ل مه‌یدانكا فرۆتنا په‌ز و بزنا بهێته‌ فرۆتن؛ و كه‌سێ‌ وه‌كو بكڕ پارا بده‌ته‌ خودانی، ل دوایێ‌ هیڤیخوازم ئێزدخان هه‌می پشته‌ڤانێ‌ ئه‌ڤێ‌ بریارێ‌ بن .
(ده‌خیل خدر حه‌یده‌ر) سه‌رۆكێ‌ بنگه‌هێ‌ لالش تایێ‌ خانكێ‌ ل دۆر ڤێ‌ چه‌ندێ‌ ئه‌و ژی بۆچوونا خوه‌ دیاردكه‌ت و دبێژیت : بریارا جڤاتا رۆحانییا ئێزدییان گه‌له‌ك د جهێ‌ خوه‌دایه‌، لێ‌ هنده‌ك كێماسی هه‌نه‌ ئه‌و ژی كارێ‌ ره‌ڤاندنێ‌، دڤیا ب توندی هاتبا سزادان، چونكه‌ نه‌ختێ‌ گران بریار ل سه‌ر هاتیه‌ دانان تا راده‌یه‌كی یێ‌ باشه‌ بۆ بابێ‌ زاڤایی و زیان ڤێ‌ ناكه‌ڤیت، لێ‌ ئه‌گه‌ر هات كوری كچ ژ بابێ‌ وێ‌ داخوازكر بده‌تێ‌ و نه‌دایێ‌، دڤیا ل ڤێرێ‌ نه‌دانێ‌ ژی مه‌رجێن خوه‌ هه‌بن یان دڤیا دانا كچێ‌ ژی مه‌رجێن خوه‌ هه‌بن، ژ به‌ر كو دونیا وا به‌ره‌ف پێشكه‌فتنێ‌ ڤه‌ دچیت؛ و شارستانیه‌ت پتریا ب مه‌ده‌نیه‌تێ‌ دهێت و كاروبارێن ژنێ‌ بتنێ‌ یان ناڤمالا یان ژی دێ‌ بیته‌ فه‌رمانبه‌ر و هێدی هێدی ژ زه‌ڤی و زارا یا دوور دكه‌ڤیت، ژ به‌ر بارێ‌ ئابوورێ‌ خه‌لكێ‌ باش و درۆستكرنا ئاڤاهیێن نوو، له‌ورا دڤیا مه‌رجێن هه‌ڤژینێ‌ كچ و كوڕی ل سه‌ر بنیاته‌كا درۆست بهێته‌ئاڤاكرن، ئه‌و ژی دڤیا ئه‌ڤی كوڕی مالا خوه‌ و كار هه‌بیت، داكو بشێت ژیانه‌كا خوه‌ش بۆ هه‌ڤژینا خوه‌ په‌یدابكه‌ت، ژ به‌ر ڤێ‌ چه‌ندێ‌ هنده‌ك جاران بابێ‌ كچێ‌ رازینابیت كچا خوه‌ بده‌ته‌ كوڕێ‌ زگورده‌ و بێ‌ كار و بێ‌ مال .
سه‌رۆكێ‌ بنگه‌هێ‌ لالش ئه‌و چه‌نده‌ ژی ڤه‌گه‌راند، كو پشتی بریارا نه‌ختێ‌ هاتیه‌ بجه ئینان، رێژه‌یه‌كا زۆر ژ هه‌ڤژینیێ‌ په‌یدابوویه‌ و گۆت: كێمبوونا نه‌ختی كارتێكرنه‌كا باش ئێخستیه‌ ل سه‌ر ژیانا خه‌لكێ‌ و گه‌له‌ك رۆژ ده‌ربازنابن، بیێ‌ كو داوه‌ته‌ك نه‌هێته‌ كرن، ئه‌ڤ چه‌نده‌ ژی دیاردبیت كو هه‌ڤژینیێ‌ كارتێكرنه‌كا خراب ل سه‌ر بارێ‌ ئابوورێ‌ بابێ‌ كوڕی كریه‌، ژ به‌ر كو هه‌كه‌ر باب پاله‌ بیت و كارێ‌ وی رۆژانه‌ بت، دێ‌ شێت ب ماوێ‌ ساله‌كی هه‌ڤژینه‌كێ‌ بۆ كوڕێ‌ خوه‌ ب خوازیت، لێ‌ پشتی بریارا جڤاتا رۆحانیا ئێزدییان كو نه‌ختێ‌ كچا كێمكرین، ب سه‌دان كوڕ و كچ خێزانان درۆست دكه‌ن و گه‌له‌ك ئاریشه‌ ژی هاتینه‌ چاره‌سه‌ركرن، ئه‌و ژی كچ ل مالدا پیر نابت؛ و رێژه‌یا سۆتنێ‌ كێم بوویه‌؛ و دیسان ئه‌ڤێ‌ چه‌ندێ‌ وه‌سا كریه‌، كو باب كچا خوه‌ ژ قوتابخانێ‌ نه‌ده‌رئێخیت .
ل داویا ئه‌ڤێ‌ راپۆرتێ‌ ژی ئه‌ندازیار (بشار معاویه‌ سه‌عید) شیره‌تكارێ‌ جڤاتا بلندا رۆحانییا ئێزدییان بۆ رۆژنامه‌یا وار گۆت: ئه‌ڤه‌ بریاره‌كا میژوویه‌ بۆ ڤی سه‌رده‌می ژ ئالیێ‌ جڤاتا بلندا رۆحانییا ئێزدییان و میرێ‌ ئێزدییان و ب شێورداریا ده‌سته‌كا شیره‌تكاریا جڤاتا رۆحانی و ب پشته‌ڤانیا هه‌می ئێزدییان هاتیه‌ دانان، ژ بۆ رێكخستنا نه‌ختێ‌ كچا و رێكخستن به‌رامبه‌ر ئه‌وان كه‌سان ئه‌وێن كچ و كوڕ وه‌ك نابینن؛ و بازرگانیێ‌ ب نه‌ختێ‌ كچان دكه‌ن، پێدڤییه‌ ئه‌م هه‌می كاربكه‌ن ژ بۆ جێبه‌جێكرنا ئه‌ڤێ‌ بریارێ‌، چونكی د به‌رژه‌وه‌ندیا گشتی دایه‌، ب دیتنا من نه‌ختێ‌ كچان دیارده‌یه‌كا زۆر ناشرین و نه‌باشه‌ دناڤ خه‌لكێن مه‌دا، و دووره‌ ژ رێیا مرۆڤاتیێ‌ و رێیا خودایێ‌ مه‌زن؛ و هه‌می رێز و ئه‌ده‌ب و ره‌وشتێ‌ ژیانێ‌ و پێدڤییه‌ ئه‌م هه‌می هزر و نهێرینێن خوه‌ بگوهۆرین به‌رامبه‌ر ڤی سه‌رده‌می و بزانن چ جیاوازی د ناڤبه‌را كچ و كوڕان دا نینه‌، كا چه‌وا ئه‌م كه‌یف خوه‌شین و دلگه‌شین ده‌مێ‌ كوڕ هه‌ڤژینه‌كێ‌ هه‌لدبژێریت، پێدڤییه‌ هه‌مان هزر به‌رامبه‌ر كچێ‌ هه‌بیت و زێده‌تر، چونكه‌ كچ بناغا هه‌ره‌ مه‌زنه‌ ژ بۆ كۆمه‌لگه‌ه و ژیانێ‌، دیسان دڤێت ئه‌م هه‌می كاربكه‌ن ژ بۆ نه‌هێلانا نه‌ختێ‌ كچان ب ته‌مامی دئاینده‌یه‌كی نێزیك دا؛ و رێخۆشكه‌ربن بۆ كچ و كوڕی ب دل و ئاره‌زوویه‌كی یه‌ك دوو هه‌لبژێرین ژ بۆ ئاڤاكرنا خێزانه‌كێ‌ .
 

war

Hits: 191
Comments (0)add
Write comment
smaller | bigger

busy
 
Lalish Center e.V. Germany ا مركز لالش ألمانيا © 2008 تصميم و برمجة و استضافة شركة سربست أميدي للكومبيوتر