گهلهك قووناغان دا ههلبهستێ رۆلێ خوه د ناڤ تهخێن جڤاكی دا گێرایه، لێ وێ د قووناغا ئهڤرۆ د ناڤ جڤاكێ دا چ گێرایه؟
ئهرێ وهكو جاران جهماوهرێ خوه مایه؟
گرۆپا نووكرن ههر و ههر ئهوا ل سالێن نۆتان دا پێكهاتی، مهرهم ژ وێ نووخوازیێ چ بوو، نووكرن د پهیڤێ دا یان گوهۆڕین و شكاندن د شێواز و قالبێ ههلبهستێ دا بوو؟
پهیاما لڤاندنا مهژییێ مرۆڤێ كورد بهر ب هزركرنێ گههشته كیڤه؟
ئهرێ سهرهلدان ب خوه نهشلقاندنهك بوو د ناڤ ئهدهبیاتان دا بهر ب هزركرنێ؟
دبێژن دهنگێ وی یێ كپ بووی و ههلبهستێن وی ل سهر پهڕێن كۆڤار و رۆژنامان دكێمن، ئهگهر چنه؟
ئهڤه و چهند پرسێن دی، دان و ستاندنا مه بوون د گهل ههلبهستڤانێ ب ناڤ و دهنگ و خودانێ پهیڤێن نازك و كاریگهر موحسن قوچان.
ل ناڤهندێن رهوشهنبیری و خهلكهك دبێژت كۆ ههلبهستێ وهكو بهرێ جهماوهرێ خوه نهمایه، د ڤی واری دا موحسن قوچان گۆت: ئهز بهروڤاژی دبینم، بهلگهیێ وان چیه ژ بهر كۆ مرۆڤ كێم بووینه؟
ل دهمێ سالێن حهفتێیان ههر چهند سالان فیستهڤالهك دهاتهكرن، خهلكهك تێهنی نهجهماوهرێ ههلبهستێ بوو، كوردینیا خوه، پهقینا خوه یا سیاسی، ئابووری، شارستانی د وێ ههلكهڤتێ دا ددیت، دا گوهێ خوه دهته ههلبهستهكێ وه هزر دكر كۆ یێ شهری د گهل رژێما فاشی دكهت.
هینگێ ههلبهستێ نوونهریا ههمی تشتان دكر، ب تنێ نوونهریا خوه نهدكر وهكو كارهكێ جوانكارێ، مرۆڤایی، كارهكێ چێژهكا خوهشا بلند یا مرۆڤایهتیێ ددهته مرۆڤی و..هتد.
نوونهرا هزر و بیرێن نهتهوهیی بوو، نوكه ب تنێ نوونهریا خوه دكهت.
وهكو جاران دهنگێ ته نینه، بهرێ ههكهر ته ههلبهستهك نڤیسیبا گهلهك خهلكی ددیت و زوو ل سهر پهڕێن كۆڤار و رۆژنامان دهاته وهشاندن، لێ نوكه ئهم ڤێ یهكێ نابینن، دبێژن دهنگێ ته یێ كپ بووی، ئهگهر چنه؟
موحسن گۆت: دبینم ئێدی رۆژنامه نهشێت تهحهمولا ههلبهستێ بكهت، ههلبهست دڤێت ل جههكی بێته بهلاڤكرن كۆ مانا كاغهزێ ههبیت، چونكو رۆژنامه رۆژا پاشتر دهێته هاڤێتن، ئهز یێ ل وێ باوهریێ دڤێت ههلبهست ل جههكی بێته بهلاڤكرن كۆ نههێته هاڤێتن و بچیته د مالان ڤه و بۆ پاشهرۆژێ بمینت.
بێگومان رهنگێ ژیارێ و كارێ مرۆڤ دكهت، كارتێكرنێ ل مرۆڤی دكهن.
دهلیڤا ڤالاتیێ یا هزركرنێ یا د گهل خوه ژیانێ، چونكو نڤیسینا ههلبهستێ ڤهگهریانه بهر ب ناخێ خوه و ڤاژیكرنه بهر ب هوندورێ خوه و نێچیركرنا پهیڤهكێ یه، هزرهكێ یه، ئاریانهكه، رۆندكهكه دهستپێدكهت و ژ نوو مرۆڤ ل سهر ئاڤا دكهت، ههكهر مرۆڤی ئهڤ بیاڤه ههمی نهبیت، بێگومان دێ ههلبهست ژی كهڤیته بن وی باندۆری و دێ كزبیت، ههر چهنده ئهز بهردهوام دنڤیسم و جاران بهلاڤ ژی دكهم، لێ من ئهو ههوهسا بهرێ یا بهلاڤكرنێ نهمایه كۆ ئهز وهكی گهنجاتیێ من دڤیا بهس ناڤێ خوه ل سهر كاخهزهكێ ببینم، من هندهك هزر ههبوون یێن كوردینیێ من دگۆت بگههنه خهلكهكی بلا سهرا بێمه كوشتن.
نوكه خواندهڤانێ ههلبهستا من كهسێن چارچۆڤهكرینه، نهههمی كهس دشێن بخوونن، نهدشێن حهز ژێ بكهن، نهتامێ ژێ ببینن.
لهوما ژی جهماوهرێ ههلبهستا من و جهێ خواندن و بهلاڤكرنا وێ یێن هاتینه توخیبكرن، دهمێ تشت تێنه توخیبكرن تێنهكێمكرن.
د گهلهك قووناغان دا ههلبهستێ رۆلێ خوه د ناڤ تهخێن جڤاكێ دا گێرایه، بۆ قووناغا ئهڤرۆ ههلبهستێ چ د جڤاكێ دا گوهارتیه، قوچانی گۆت: ههلبهست نهپهیامه، نهراوهستیانه، ههلبهست جوانی و جوانكاری یه.
د وی دهمی دا من هندهك پهیامێن دی یێن سیاسی ههبوون دڤیا بگههینم، من نهدزانی دكرنه د قالبێ ههلبهستێ دا و ئهزی شاشبووم.
لێكۆلینهك، گۆتارهك، كۆمبوونهكا جهماوهری پتر ژ ههلبهستێ د شێت گوهۆڕینێ بكهت و هزرا بگههینت.
گرۆپا نووكرن ههر و ههر ئهوا ههوه ل سالێن نۆتان دا پێكئینای و ب گهرمی هاتیه د قادا ئهدهبیاتان دا و ب تایبهتی ههلبهستێ، مهرهما ههوه ژ وێ نووخوازیێ چ بوو، نووكرن د پهیڤێ دا یان گوهۆڕین و شكاندن د شێواز و قالبێ ههلبهستێ دا بوو؟
موحسن قوچان گۆت: ههلبهست ژی وهكو ههر ههبوویهكێ ئۆرگانی، دونیا ژی تێته گوهۆڕین و پێش دكهڤیت و ههڤڕكێن وێ پهیدا دبن، ههكهر دهمهكی چیرۆك و چیڤانۆك و ههلبهست ب تنێ د قادێ دا بوون، نوكه دراما و تهلهڤزیۆن و رۆژنامه و رۆمان یێن تێدا، لهوما ژی دڤیا ههلبهست گوهۆڕنهكا بهردهوام بكهت، مه د گرۆپی دا دو تشت دكرن، ئێك گوهۆڕینا تێگههێ ههلبهستێ، یا دی سهرهدهری و كاركرن د ناخێ ههلبهستێ دا، مه یا پرت پرتكری و جارهكا دی لێكدایهڤه، هزرا مه ئهو نهبوو گرۆپهكێ چێ كهن كۆ دێ ههتا دووماهیا دونیایێ بمینت. نه، مه بزاڤهك كر كۆ شلقاندنهكێ د قادا رهوشهنبیریا كوردی ب گشتی و ناخێ ههلبهستێ ب تایبهتی دا بكهین.
ئهم شیاین و ب سهركهڤتین، نوكه ههر كهسێ ههلبهستێ د نڤیسیت، بێی ئێك و دو سیبهرهك یان قانهك ژ سیبهرا هزرێن یان تهكنیكا گرۆپێ ههر و ههر یا د سیمایێن ههلبهستا وی دا دیاره.
د دیدارهكا خوه دا ته گۆتبوو، نیازا مه لڤاندنا مهژییێ مرۆڤێ كورده بهر ب هزركرنێ، ئهڤ پهیامه گههشته كیڤه؟ ههلبهستڤانی گۆت: گوهۆڕنێن شارستانی و رهوشهنبیری ددرێژخایهنن، وی دهمێ مه بهحسێ نووكرن و نووخوازیێ دكر، ل ههمی ئاستان شهر د گهل دا دهاتهكرن، ههر ژ مزگهفت و زانكۆ و جڤاكێ گرتی و تیتالی و حزبێن وه هزر دكر كۆ گرۆپێ ههر و ههر پێنگاڤهكه بهر ب حزبی بوونێ.
نوكه نووكرن یا ل ههمی وان واران دهێتهكرن، ماموستایێن زانكۆیی شهرهكێ كافرانه د گهل مه دا دكر، ئێك ژ وانا دگۆته مه، كوردان هند رهوشهنبیریا ههی ئهم پێدڤی چو مللهتێن دی نینن، چونكو هندی بێ مهژی بوویه نهدزانی كۆ رهوشهنبیریا مرۆڤاییێ ئێكه، مادهم دهرونێ مرۆڤایێ ئێكه، ئێدی تێگههشتن وكهلتوورێ وان دێ ل سهر بنیاتهكی بیت.
نوكه دونیا یا بوویه قهلپیچكێ كهزوانێ، ب كاپكهكی مرۆڤێ دچیته ههر جههكی دونیایێ.
ڤێ لێكدان و تێكههلبوون و شارهزاییا مرۆڤان دگۆتێ ئهم پێدڤی چو رهوشهنبیریا مرۆڤان نینن، بۆ نموونه نزانیت ساخلهمی ههر رهوشهنبیریه و پارچهكه ژ هزر و عهقلێ مرۆڤان، دڤێتن مفای ژ تهكنهلۆژیا مرۆڤان بكهت، لێ دهمێ دبته گهڕا مهژی و لڤاندنا مهژی ڤهدجنقیت. ئهو نزانیت كۆ مهژییێ مرۆڤایهتیێ یێ تێكههلدایه.
ئهم پێدڤی نه شلقانهك و ههژاندنهكێ ل كیانێ خوه یێ سیاسی و ئابووری و..هتد بكهین، بهر ب هزركرن د خوه دا كا ئهم كینه و بهر ب كیڤه دچین. باشه سهرهلدان ب خوه نهشلقاندنهك بوو بهر ب هزركرنێ؟
قوچانی گۆت: نه، سهرهلدان هات، ئهم ژ هزرێن گوندیان هاتین مه حوكم ل باژێران كر، شهرێن ناڤخوهیی و ململانا مه یا سیاسیا نهشهریفانه، وه لێ كر، ژ نوو ئهو كهدا حوكمهتا بهحس دكێشا كۆ مه ژ مهژی خلاس كهت و ببینه ئامیره و نهتهفسیركرنێ ب سانههی وهرگرین ئێدی مه ئهو تمامكر!
ل دۆر رهسهناتیا د ئهدهبی دا ههلبهستڤانی گۆت: ئهو تشتێ بۆ مریا بێتهگۆتن یان خوه ب مریان ڤه گرێدهت ئهو ب خوه تشتهكێ مری یه و نهشێت د ژیارێ دا چو بكهت. گرۆپا نووكرن ههر و ههر ب چهند تشتان ژ پێلێن نووخوازیێ یا جودایه، ئێك ژێ خوه نهپچاندن ژ كلتووری. مه هزردكر(نوكه ژی)، رهوشهنبیریهت و شارستانیهت نژیاره، دندك د چیته سهر دندكێ وهكو ههرهمێ سهرێ وێ بلند دبیت و بنێ وێ ههر فرهه دبیت، ئهوێ ل سهر ئاخهكا موكم رارببیت دێ پێنگاڤێن وی دسرت بن و بهر ب بلندتر چیت، لهوما ئهڤ گهنجێن نوكه ژ مه دبهختهوهرتر بوون، چونكو ل سهر سهربۆرهكا چاوایی و چهندی یا موكمتر هاتن ژ دهمێ مه یێ سالێن حهفتیان كۆ چو تشتهك نهبوو بخوونی یان ب نڤیسی.
دیدار و بهرههڤكرن: درباس مستهفا
|
.jpg)
.jpg)
