نیشانێن نه‌خۆشیا ئه‌نفلاوه‌نزا به‌رازان

ده ڤ مرۆڤان، وه‌كو نیشانێن جورێن دی یێن ڤایرۆسێن ئه‌نفلاوه‌نزایێ نه‌:
- بلندبوونا پلا گه‌رماتیا له‌شی، كوخك، سوتنا گه‌وریێ، ئێشانا له‌شی، سه‌رئێشان، وه‌ستیان و دامابوون، زكچوون و دلرابوون.
ئه‌ڤ نیشانه‌ پشتی 3-5 رۆژان ژ تووشبونێ ب ڤایرۆسی پێش دكه‌ڤن و هه‌تا حه‌فتیه‌كێ به‌رده‌وام دمینن و دشیاندایه‌ د ماوێ هه‌شت رۆژان دا ژ رۆژا به‌ری دیاربوونا نیشانان، بهێنه‌ ڤه‌گوهاستن بۆ كه‌سێن ده‌وروبه‌رێ تووشبوی. ئه‌گه‌رێن تووشبونێ ب نه‌خۆشیێ ڤایرۆسێن ئه‌نفلاوه‌نزایێ تووشی دفنێ و گه‌وریێ و سه‌هان دبن، مرۆڤ ئاماده‌یه‌ تووشی نه‌خوشیێ ببیت ل ده‌مێ تێكه‌لیا تووشبویه‌كی دكه‌ت، یان نێزیكی وی دبیت و ڤایرۆس دێ هێته‌ ڤه‌گوهاستن ب رێكا هه‌وایێ دهێته‌ هلمژاندن چ ئه‌و هه‌وا یێ پیس بیت ب ڤایرۆسان یانژی ب رێكا ده‌ستكرنا كه‌ل و په‌لێن ئه‌ڤ ڤایرۆسه‌ دناڤدا و پشتی هنگی ئه‌گه‌ر مرۆڤ ده‌ستێن خۆ بكه‌ته‌ چاڤ،، ده‌ڤ, دفن، دێ تووشی نه‌خۆشیێ بیت.
مه‌ترسیا تووشبونێ ل ده‌ف ڤان كه‌سان هه‌یه‌ ئه‌و كه‌سێن به‌رازان ب خۆدان دكه‌ن.
نوشدارێن فیته‌رنه‌ریێ.
كه‌سێن كو به‌رده‌وام قه‌ستا جهێن ب قه‌ره‌بالغ دكه‌ن.
چوونا جهێن ئه‌ڤ نه‌خوشیه‌ لێ هه‌ی. سه‌رباركێن نه‌خۆشیا ئه‌نفلاوه‌نزا به‌رازان هه‌ودانا سیهان (مێلاكێن سوور). تێكچوونا ره‌وشا هنده‌ك كه‌سێن نه‌خوشیێن دومدرێژ هه‌ین وه‌ك (نه‌خۆشێن دلی، نه‌خۆشێن شه‌كرێ، نه‌خوشێن ره‌بویێ و سینگی، تێكچوونا هه‌ناسه‌دانێ).
ژ سه‌رباركێن وێ دیسان ئه‌وه‌ كو ب له‌ز پێش دكه‌ڤیت و به‌لاڤه‌دبیت.
كه‌نگی پێدڤیه‌ نه‌خۆش قه‌ستا نۆشداری بكه‌ت؟
د ڤان حاله‌تان دا پێدڤی یه‌ ب له‌ز قه‌ستا نوشداری بكه‌.
ل ده‌مێ دیاربوونا نیشانێن وێ وه‌ك ( بلندبوونا پلا گه‌رماتیێ و كوخكی و ئێشانا له‌شی).
یان ل ده‌مێ دچیه‌ جهه‌كی كو په‌ژیا نه‌خوشیێ لێ هه‌بیت.
یان ل ده‌مێ هنده‌ك نیشان ل كۆئه‌ندامێ هه‌ناسێ په‌یدابوون پشتی ده‌ستكرنا ئێكسه‌ر یان په‌یوه‌ندی دگه‌ل كه‌سه‌كێ تووشی نه‌خۆشیێ بوی.
نوشدار دێ رابیت ب ئه‌نجامدانا هنده‌ك پشكنینێن ب له‌ز بۆ ده‌ستنیشانكرنا جورێ ڤایرۆسێ ئه‌نفلاوه‌نزا به‌رازان، و دێ نموونه‌كێ ژ دفن یان گه‌وریێ وه‌رگریت و هنێریته‌ تاقیگه‌هێ بۆ پشت راستبوون ژ نه‌خوشیێ.
به‌لێ ئاریشه‌ ل وێرێ یه‌ كو پشكنینێن ب له‌ز نینن بو ژێكجوداكرنا ئه‌نفلاوه‌نزا به‌رازان ژ جورێ H1N1 و جورێن دی یێن ئه‌نفلاوه‌نزایێ.
چاره‌سه‌ریا نه‌خۆشیا ئه‌نفلاوه‌نزا به‌رازان پتریا جورێن ئه‌نفلاوه‌نزایێ و ژوانژی ئه‌نفلاوه‌نزا به‌رازان ژی، پێدڤی ب چاره‌سه‌ریه‌كا وه‌سان هه‌یه‌ كو نیشانێن نه‌خوشیێ نه‌مینن و دژوار نه‌بن.
ئه‌گه‌ر كه‌سه‌كی گازنده‌ ژ هه‌بوونا نه‌خوشیه‌كا كۆئه‌ندامێ هه‌ناسێ هه‌بن، دبیت نوشدار هنده‌ك ده‌رمانێن زێده‌ بده‌تێ بو كێمكرنا هه‌ودانێن گه‌وریێ و ڤه‌كرنا رێكێن هه‌وای و قورتالكرنا وی ژ ده‌رهاڤێژێن سه‌هان.
ده‌رمانێن دژه‌ ڤایرۆس، نیشانێن نه‌خۆشیێ كێم دكه‌ن و ناهێلن به‌رده‌وام بن و دو جور ژێ هه‌نه‌ ئه‌وژی (Adamantadine antiviral & Neuraminidase inhibitors). ڤایرۆسێ نه‌خۆشیا ئه‌نفلاوه‌نزا به‌رازان یێ بێهێز و هه‌ستداره‌ ل هه‌مبه‌ر ده‌رمانێن ئه‌نفلاوه‌نزا بالنده‌یان (تامیفلو و ریلینزا) ژبه‌ركو ئه‌و هه‌ردو ده‌رمان د پێكهاتینه‌ ژ دژه‌ ئه‌نزایمێن (نیورئه‌مینیدایز).
و گه‌له‌كگ یا گرنگه‌ هه‌ر ده‌مێ نیشان دیاربوون ده‌ست ب چاره‌سه‌ریێ بهێته‌ كرن. خوپاراستن ژ نه‌خۆشیا ئه‌نفلاوه‌نزا به‌رازان: ئه‌ڤ پێرابوونه‌ دێ هاریكاریا ته‌ كه‌ن كو ژ نه‌خۆشیێ بهێیه‌ پاراستن هندی د شیان دا بیت ل مال بمینه‌ و ل ده‌مێ نه‌خۆش دبی، بمینه‌ دناڤ جهێن خو دا، ژبه‌ركو تووشبویێن نه‌خوشیا ئه‌نفلاوه‌نزا به‌رازان شیان هه‌نه‌ دماوێ 24 ده‌مژمێران دا نه‌خوشیێ ب ڤه‌گوهێزنه‌ كه‌سێن دی و پشتی 7 رۆژان ب دووماهیك دهێت.
رۆژانه‌ چه‌ند جاران ده‌ستێن خو ب ئاڤێ و سابوونێ بشوو، ئه‌گه‌ر ئاڤ و سابوون نه‌بن، تافیلكه‌ران ب كاربینه‌، ژبه‌ركو هه‌ر جهه‌كێ ڤایروسێ ئه‌نفلاوه‌نزا به‌رازان گه‌هشتێ وه‌ك (ده‌ستكێن ده‌رگه‌هان و ..هتد) دشێت هه‌تا دو ده‌مژمێران ساخ بمینیت.
هندی د شیان دابیت قه‌ستا جهێن ب قه‌ره‌بالغ نه‌كه‌.
ئه‌گه‌ر كه‌سه‌ك دمالا وه‌دا تووشی نه‌خوشیێ بو بلا هه‌موو مال تێكه‌لیا وی نه‌كه‌ن و بكه‌نه‌ د ژووره‌كا تایبه‌ت دا و كه‌سه‌ك بتنێ چاڤدێریا وی بكه‌ت.
ل ده‌مێ كوخكێ و بێهنژینێ كلینكسان بدانه‌ ل به‌ر ده‌ڤ و دفنا خو و ئێكسه‌ر وان كلینكسان بكه‌ د سه‌لكا گلێشی دا. هه‌ر نیشانه‌كا نه‌ سروشتی د كوئه‌ندامێ هه‌ناسێ دا ل به‌ر چاڤ وه‌ربگره‌ و ب تایبه‌ت ل ده‌مێ نیشانێن ئه‌نفلاوه‌نزایێ بن و پێدڤیه‌ چاڤدێریه‌كا به‌رده‌وام بو بهێته‌ كرن.
ئه‌و كه‌سێن نه‌خوشیێن دومدرێژێن وه‌ك نه‌خوشیێن دلی و ره‌بو یێ هه‌بن، باشتره‌ ماسكان (به‌رده‌فكان) ب كاربینن. ب زووترین ده‌م سه‌ره‌دانا نوشداره‌كی بكه‌ و پێزانینێن تایبه‌ت ل دور خوپاراستنێ ژێ وه‌ربگره‌.

Comments (0)